Kısaca: TİB 2016'da kapatıldı ve görev-yetkileri BTK'ya devredildi. "TİB sorgu" ifadesi günlük dilde hâlâ kullanılır ve BTK erişim engeli sorgusunu anlatır.
"TİB engeli", "TİB sorgu" gibi ifadeler bugün hâlâ yaygın. Oysa TİB yıllar önce kapatıldı. Peki ne değişti, ve neden hâlâ "tibkontrol" diye arıyoruz?
TİB nedir?
Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB), 2005'te kurulan ve internet ortamındaki yayınlara ilişkin erişim engelleme kararlarını uygulayan başkanlıktı. 5651 sayılı Kanun'un getirdiği sistemin operasyonel merkeziydi.
TİB'e ne oldu?
Temmuz 2016'da çıkarılan 671 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile TİB kapatıldı; görev, yetki, personel ve altyapısı BTK'ya devredildi. Böylece erişim engelleme işlemleri tek çatı altında, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nda toplandı.
Fark nedir?
| TİB | BTK | |
|---|---|---|
| Durum | 2016'da kapatıldı | Faaliyette |
| Rol | Erişim engelleme uygulaması | Sektör düzenleme + erişim engelleme uygulaması |
| Bugünkü muhatap | Yok | Evet |
Neden hâlâ "TİB" deniyor?
Yıllarca "TİB engeli" olarak anılan uygulama, günlük dile yerleşti. Kullanıcılar ve site sahipleri bugün de aynı kavramı arıyor. Bu nedenle "TİB sorgu" ve "BTK sorgu" aynı işlemi, yani alan adının erişim engeli durumunu ifade eder.
Domaininiz engellenirse ilk siz öğrenin
Telegram botu 7/24 izler, engel geldiği saniye bildirir. İlk 24 saat ücretsiz.
Sonuç
Hukuken doğru ifade "BTK tarafından uygulanan erişim engeli"dir. Engel durumunu öğrenmek için BTK'nın resmî sayfasını kullanabilir, düzenli takip için otomatik sorgu yöntemlerine bakabilirsiniz.
Kısa zaman çizelgesi
| Yıl | Gelişme |
|---|---|
| 2005 | TİB, internet içeriklerine ilişkin işlemleri yürüten başkanlık olarak faaliyete başlar. |
| 2007 | 5651 sayılı Kanun yürürlüğe girer. |
| 2016 | 671 sayılı KHK ile TİB kapatılır, yetkileri BTK'ya geçer. |
| Bugün | Erişim engeli uygulamaları BTK üzerinden yürütülür. |
Arama alışkanlıkları ve "tib sorgu"
Kullanıcılar bugün de "tib sorgu", "tib engeli" ya da "tibkontrol" şeklinde arama yapıyor. Bu, sektörde yerleşmiş bir alışkanlık. Sitemizde de kullanıcıların aradığı terimlerle karşılaşabilmesi için hem TİB hem BTK ifadelerine yer veriyoruz; ancak hukuken geçerli kurum adı BTK'dır.
Doğru kaynağa nasıl ulaşılır?
Resmî sorgu için BTK'nın kendi sayfasını kullanın. Taklit siteler ve sahte "TİB sorgu" sayfaları kişisel veri toplamak için kullanılabilir. Adres çubuğundaki alan adını kontrol edin, kişisel bilgi ya da ödeme istenen sayfalardan uzak durun.